Clichés rondom rouw: tijd heelt alle wonden

Tijd heelt alle wonden. Is dit cliché te ontmaskeren, of is het eigenlijk gewoon waar? Verlies- en rouwcoach Ellen vertelt…

Het is over het algemeen waar dat, wanneer tijd verstrijkt, mensen minder last hebben van een verlies. Tenminste, als je praat over de periode vlak na een verlies (een paar maanden na) in vergelijking met een paar jaar na een verlies. Dus, op een grote tijdsschaal klopt dit cliché ogenschijnlijk. Het probleem met het cliché is echter dat het niet de TIJD is die alle wonden heelt, maar wat je DOET met die tijd. We komen er steeds meer achter dat rouw een proces is waarin je werk moet verrichten. Rouw is niet iets dat je maar over je heen moet komen, en dat dan vanzelf wel goed komt. Dus ja, hoe langer een verlies geleden is, hoe groter de kans is dat iemand ‘er overheen’ is, maar dat ligt dus aan het feit dat je dan ook meer tijd hebt gehad om met je verlies om te leren gaan.

De verwerkingscurve

Een van de eerste theorieën over rouw is die van Elisabeth Kübler Ross. Zij beschreef verschillende stadia die mensen in rouw doorlopen. Het idee van deze stadia is dat mensen ze allemaal, en vaak in dezelfde volgorde doorlopen. Het gaat hier om emoties die wij allemaal met rouw associëren (verdriet, depressie), maar ook om dingen waarvan wij niet perse aannemen dat je ze tegenkomt wanneer je rouwt (agressie, impasse, zingeving). Deze rouwverwerkingscurve is zeer invloedrijk, omdat hij heel goed weergeeft hoe rouw er uit zou kunnen zien. En op de horizontale x-as zie je ‘tijd’ staan, waarmee deze curve aangeeft dat, als tijd voorbij gaat, je een soort van ‘automatisch’ door deze curve gaat (en waarin tijd dus inderdaad leidt tot uiteindelijk zingeving en integratie (oftewel ‘er overheen zijn’).

Tijd heelt alle wonden

Meer informatie over rouwfases kun je hier vinden.

 

Rouwtaken

Latere onderzoekers op het gebied van rouw hebben deze curve genuanceerd. Op de eerste plaats gaat niet iedereen door alle fases, en al helemaal niet in dezelfde volgorde. Mensen slaan fases over, keren na een tijdje weer terug naar ‘oude’ fases of blijven hangen in een fase. Het is dus geen kwestie van een vergelijkbaar proces voor iedereen. Maar een tweede aanpassing is die van rouwfases naar rouwtaken. En taken klinken veel actiever dan fases. Hiermee kunnen we het cliché dan ook ontkrachten. Het is niet de tijd die wonden heelt, maar het uitvoeren van taken (actief met je rouw bezig zijn) dat wonden heelt. Heel langzaam, zonder voorspelbaar proces, en ieder voor zich. In de onderstaande tabel vind je een kort overzicht van wat de verschillende rouwtaken inhouden.

Rouwtaak 1: het aanvaarden van verlies Accepteren dat iemand echt overleden is, of dat je je gezondheid, baan of relatie echt kwijt bent.
Rouwtaak 2: het voelen van pijn als gevolg van het verlies De pijn van je verlies toelaten. Hierbij komen emoties zoals verdriet, depressie, woede, onzekerheid en angst naar boven.
Rouwtaak 3: het aanpassen aan een leven zonder de overledene Vaak praktische invulling geven aan het leven zonder de overledene / relatie / toekomstdromen.
Rouwtaak 4: verder leven zonder de overledene Op zoek naar een andere manier waarin de band met de overledene blijft bestaan (een sterretje aan de hemel, een vlinder) of een andere manier waarop je leven zin heeft.
Meer informatie over rouwtaken kun je hier vinden.

Kortom: Nee, tijd heelt niet alle wonden. Het is wat je doet met die tijd. En iedereen heeft een andere tijdsperiode nodig om een verlies te verwerken. Gun jezelf of een ander die rouwt die tijd! Dat is het mooiste dat je voor iemand kunt doen.

You may also like...

2 Responses

  1. Heerlijk helder geschreven. Die duidelijkheid daar houd ik.van. Ik geloof dat je jouw kennis goed in je hebt zitten en daardoor ook in alle rust anderen kunt uitleggen hoe iets zit om ze te helpen bij hun verlies. Een van de meest heldere blogs die ik
    Mocht lezen over dit onderwerp.

  2. ellendreezens says:

    Hoi Boukje,

    Dank je wel, dat is erg fijn om te horen!

    Ellen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *