Rouwverwerking bij kinderen: woede

In de basis zie je in rouwverwerking vaakdezelfde fases of stadia terug komen: ontkenning, marchanderen, woede, verdriet & depressie en aanvaarding (deze 5 rouwfases worden uitgebreid omschreven door Elisabeth Kübler Ross). Als kunstzinnig hulpverlener bij het Vicki Brownhuis in Den Bosch zie ik verschillen in rouwverwerking tussen kinderen en volwassenen die het overdenken waard zijn. Deze inzichten wil ik graag met jullie delen in een serie van blogs. In deze derde blog van de serie wil ik graag in gaan op de derde fase van rouwverwerking: woede.

Stel het je eens voor: je bent 6 en je papa gaat dood. Daar word je toch woedend van? Woedend op de wereld, woedend op jezelf (zie ook mijn vorige blog over de tweede fase van rouw: marchanderen), woedend op je dode papa en woedend op iedereen die wel nog leeft. Maar ja, je bent 6, en je kunt nog niet goed uitleggen hoe je je precies voelt. Het enige wat je kunt is ontploffen wanneer je het allemaal niet meer in kunt houden. En dat gebeurt vaak bij kinderen die met rouw te maken krijgen, zeker bij jongetjes die geleerd wordt dat ze stoer en sterk moeten zijn en dat ze niet (al te vaak) mogen huilen.

Ik heb al een aantal keer een woede-thermometer gemaakt en van ouders terug gehoord dat dit een fijn hulpmiddel is bij kinderen met woedeuitbarstingen. Een woede-thermometer is een blad papier met daarop een schaal van 1-10 (of van 1 tot 10.100, zoals een 6-jarige voorstelde :)) waarop je aan kunt geven hoe boos je precies bent. In de kunstzinnige hulpverlening sessies waarin we een woede-thermometer maken besteden we aandacht aan hoe je je voelt bij elke tussenstap, wat je doet wanneer je bijvoorbeeld 6 boos bent en welke tekening we daarbij kunnen maken. Er zijn volgens mij een aantal redenen waarom deze woede-thermometer helpt.

  • De eerste reden is puur en alleen al omdat we een hele sessie lang praten over woede, boos zijn en alle gradaties daar tussenin, maar zonder oordeel. We kijken naar hoe het is om boos te zijn, wat je dan doet, hoe je een puntje lager op de schaal zou kunnen komen etc. Het gaat er in zo’n sessie dus niet over dat woede niet mag, maar puur om dat het er is, en hoe het in elkaar zit. Dat maakt het taboe rondom deze emotie al minder.
  • Wanneer je thuis een woede-thermometer hebt hangen, blijkt het voor zowel het kind als de ouder gemakkelijker te zijn om aan te geven hoe boos je precies bent. Het kind kan, door middel van de tekeningen die hij zelf erbij gemaakt heeft, gemakkelijk zien of hij 4 of 8 boos is, en een ouder kan gemakkelijker meevoelen wat de ‘grootheid’ van de emoties op dat moment is. Je leert elkaar hierdoor beter begrijpen.
  • Wanneer het duidelijker is wat er aan de hand is, is het ook gemakkelijker om daar over te praten. Je kunt bijvoorbeeld aan je kind vragen: je bent nu 6 boos. Wat kunnen we doen zodat je nog maar 2 of 3 boos bent? Vaak kunnen kinderen dan best concreet zeggen wat ze nodig hebben (even buiten spelen, een aai, een knuffel) en wat niet zou werken. En dat leert kinderen dat de serieus genomen worden, dat hun emoties er toe doen, maar ook dat ze er zelf iets aan kunnen doen om hun emoties te reguleren.

Woede is een logische emotie bij rouw, en zeker niet iets dat je moet proberen weg te stoppen of niet te voelen. Zeker voor kinderen, die nog veel meer onmacht en onbegrip voelen rondom een overlijden dan volwassenen is het prima om af en toe heel erg boos te zijn en te stampvoeten en te slaan. Probeer je kinderen te helpen om deze gevoelens te uiten door in regenplassen te gaan stampen, een boks-kussen te maken, samen te schreeuwen of papier stuk te scheuren op een moment dat de boosheid er wel al is, maar nog niet het kookpunt bereikt heeft. Misschien voel je je er zelf naderhand ook wel beter door.

Ben je geïnteresseerd in coaching voor je kind? Omdat het in de rouw is, of om een andere reden? Ik help jullie graag! Kijk voor meer informatie op: www.echtellencoaching.nl

 

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *